Người dịch: Kael
Xin chào. Tên tôi là Stephen Hawking.
Nhà vật lí, nhà vũ trụ học, và phần nào đó như người đang mơ.
Tuy tôi không thể cử động và phải nói qua chiếc máy tính...
...nhưng trong tâm trí, tôi luôn tự do.
Tự do du lịch vũ trụ...
...và kể câu chuyện quan trọng nhất.
Câu chuyện về tất cả mọi thứ đã tồn tại.
Từ lúc vũ trụ bắt đầu...
...cho đến thế giới của chúng ta được tạo ra và mọi thứ bên trong nó.
Và trên hết, xa hơn và trong tương lai sự kết thúc của vũ trụ.
Một chuyến du hành qua không gian và thời gian.
Hãy khám phá thôi.
Tôi dành nhiều thời gian suy nghĩ về vũ trụ, nhưng chưa bao giờ tôi cảm thấy chán.
Nói chung lại, đó là một nơi đẹp đến kì lạ.
Vũ trụ này, ở một phạm vi rất rộng lớn.
Mỗi chấm sáng nhỏ là một thiên hà.
Mỗi đám thiên hà đó có đến 400 tỉ vì sao.
Hình ảnh này của vũ trụ chỉ có được là nhờ vào những cỗ máy tối tân nhất.
Tôi nhận ra nó đẹp đến mức khó tả. Hàng tỉ thiên hà...
...với vô vạn vì sao tạo nên 1 mạng lưới khổng lồ trải dài theo mọi hướng.
Thêm một điều nữa, tôi chưa bao giờ lí giải được rằng trong cái vũ trụ bao la này...
...chỉ có một thiên hà hình xoắn ốc hoàn chỉnh.
Tồn tại trong nó là một ngôi sao màu vàng quen thuộc...
... với 8 hành tinh quay quanh.
Trên 1 trong 8 hành tinh đó có một loài sinh sống, loài đó vừa tìm ra 1 điều...
...đúng là một nơi đáng chú ý mà vũ trụ có.
Chúng ta.
Chúng ta đã khám phá nhiều điều về vũ trụ ở thế kỉ trước...
...hơn bất cứ thời kì nào trong lịch sử nhân loại.
Cuối cùng, chúng ta giải quyết được các bí ẩn cơ bản...
...mà những thế hệ trước chúng ta cảm thấy khó hiểu từ ít nhất 200,000 năm trước đây.
Điều tôi thích nhất đó là bản thân những hiện tượng...
...đều rất tuyệt và cuốn hút.
Chúng ta nhận ra rằng hành tinh Trái Đất ta đang sống...
...và mọi thứ xung quanh ta đều được tạo thành từ các ngôi sao.
Những chiếc lò sôi sục khí Hi - Đrô, giống như mặt trời...
...thậm chí còn tạo ra những phân tử tạo nên lông mi của bạn.
Chúng ta đã biết được rằng vũ trụ thực sự rất cổ xưa...
...khoảng 14 tỉ năm tuổi...
...và nó sẽ tiếp tục tồn tại lâu thêm ít nhất 28 tỉ năm nữa.
Nhưng rõ ràng, yếu tố đáng chú ý nhất...
...đó là cả vũ trụ khổng lồ kia...
...vô số các thiên hà...
...thậm chí thời gian, không gian và cả các thế lực tự nhiên...
...đều được tạo ra từ...không gì cả.
Tôi nghĩ giờ là thời điểm thích hợp để sống.
Có thể chúng ta chỉ là một cấp tiến hóa cao từ loài khỉ...
...sống trên 1 hành tinh bé nhỏ...
...nhưng lại có thể ngắm nhìn toàn bộ vũ trụ...
...cái khiến chúng ta vô cùng đặc biệt.
Mục đích của tôi luôn đơn giản.
Lí giải vũ trụ hoạt động như thế nào và tại sao nó tồn tại.
May mắn là, manh mối có ở khắp nơi.
Và cái quan trọng nhất nằm ngay phía trên đầu chúng ta.
Kiểm tra bất kì mảng trời nào trong đêm...
...thậm chí cả mảng nhỏ như đầu cục pin, và đây là điều bạn sẽ tìm ra.
Một phần nhỏ bé của mạng lưới thiên hà khổng lồ.
Nó nhỏ hơn một phần triệu...
...của cái mà chúng ta có thể nhìn thấy từ Trái đất trong vũ trụ.
Nhưng cái mẫu vật bé nhỏ này cũng đủ để tìm ra một manh mối.
Chìa khóa tới quá khứ, hiện tại...
...và cũng có thể là cả tương lai nữa.
Manh mối đó là, nhìn từ Trái đất, tất cả thiên hà xa xôi đều có màu đỏ.
Chúng xuất hiện cứ như là chúng ta đang nhìn chúng với cặp kính màu hồng đỏ.
Chính cái màu đỏ rực rỡ này đã hé mở vũ trụ được tạo ra như thế nào.
Và để cho bạn thấy tại sao, tôi cần một con đường thẳng...
...và một chiếc xe ầm ĩ.
Nghe âm thanh khi nó đi qua.
Khi xe tiến đến gần, tiếng động cơ tăng lên.
Khi nó đi ra xa, tiếng động cơ mất dần.
Hiện tượng này được gọi là sự thay đổi bước sóng biểu kiến... (do hiệu ứng Doppler gây ra)
...và điều đó cũng xảy ra tương tự với ánh sáng.
Nếu mắt của ta nhạy cảm với màu sắc...
...chúng ta sẽ thấy chiếc xe có màu xanh lam khi nó tiến đến gần...
...và chút đỏ khi nó đi ra xa.
Các quy tắc tương tự áp dụng trong không gian.
Tất cả thiên hà xa xôi có màu hơi đỏ.
Nên theo những lí thuyết vật lý cơ bản, chúng cũng chắc chắn đang rời ra xa.
Thực tế, vũ trụ đang nở ra theo mọi hướng...
...càng lúc càng to hơn, như 1 quả bóng đang được bơm.
Tôi thừa nhận chuyện này nghe có vẻ lạ...
...nhưng với nhà vũ trụ học, nó giống như thắng xổ số vậy.
Bởi vì, để tìm ra nơi mà vũ trụ hình thành...
...tất cả chúng ta cần làm là dừng thời gian lại và làm nó chạy ngược trở lại.
Khi đã quay ngược đủ, thì mọi thứ sẽ gần lại với nhau hơn.
Gần hơn rất nhiều.
Tất cả các thiên hà. Trên thực tế, mỗi thứ đơn lẻ...
...lại đồng quy tại 1 điểm, sự bắt đầu của mọi thứ...
...13.7 tỉ năm trước.
Và thực sự nó khá là đơn giản. Theo những manh mối...
...chúng ta có thể suy ra rằng rất lâu trước đó...
...vũ trụ đơn giản mới bắt đầu tồn tại. Từ sau 1 vụ nổ có tên là Big Bang.
Nhưng tôi e là chúng ta phải dừng lại 1 lúc...
...trước khi chúng ta bị cuốn đi theo bởi lửa và tiếng ồn.
Ngay ở thuở ban đầu, Big Bang xảy ra hoàn toàn trong bóng tối...
...vì lúc đó ánh sáng vẫn chưa tồn tại.
Muốn thấy nó, chúng ta cần phải có thiết bị nhìn vũ trụ ban đêm.
Nhưng thậm chí với cách này...
...để có 1 cảnh quan sát từ bên ngoài, đã là không khả thi chút nào.
Một lần nữa, nghe rất kì lạ, nhưng không gian cũng không hề tồn tại sau đó.
Vì thế không hề có bên ngoài nào cả.
Chỉ một nơi duy nhất, đó là bên trong.
Thực sự, cái vũ trụ sơ khai là 1 thứ rất lạ.
Vẫn còn nhiều điều mà tôi luôn mong được biết.
Nhưng các khái niệm cơ bản về thời gian hay không gian không thực sự chuẩn xác khi áp dụng.
Nó chỉ là 1 màn sương mù năng lượng cực nóng nhưng rất nhỏ bé.
Sau đó nó nở ra.
Với mức độ nhanh chớp nhoáng khủng khiếp.
Từ mức nhỏ như 1 phân tử đến kích thước 1 quả cam...
...trong khoảng nhỏ hơn 1 phần tỉ tỉ giây.
Gần như không có chút thời gian nào cả.
Vũ trụ đơn giản phồng lên và bắt đầu tồn tại.
Mở rộng ra, trải rộng ra. Trở nên to hơn và lạnh hơn...
...với mỗi tích tắc trôi qua.
Trong vòng 100 giây, nó đã to bằng hệ Mặt trời của chúng ta.
Kéo dài một tỉ tỉ dặm.
Trong khi nó đang xảy ra như vậy, năng lượng thô của vũ trụ bắt đầu lạnh.
Và tạo ra vật chất...
...trong hình dạng của hàng tỉ tỉ các hạt hạ nguyên tử. (hạt nhỏ hơn bên trong nguyên tử)
Xuất hiện khối vật chất đầu tiên.
Một nửa số hạt được tạo thành từ các vật chất...
...giống với loại vật chất tạo nên chúng ta.
Phần nửa còn lại được tạo thành từ dạng đối kháng của vật chất.
Thứ đó được gọi là phản vật chất.
Khi 2 thứ đó gặp nhau, chúng phá hủy nhau sinh ra năng lượng.
Có vẻ như việc xây dựng nên vũ trụ là một quá trình kì công và tốn kém.
May mắn là, còn một lượng nhỏ vật chất nữa ngoài phản vật chất.
Chúng chỉ 1 trong 1 tỉ hạt của khối vật chất là sống sót...
... điều mà coi là may mắn đối với chúng ta...
...vì chính phần còn lại đó là thứ tạo nên vũ trụ ta đang sống ngày nay.
Bạn cũng có thể nói là chúng ta được tạo thành từ đám khói của vụ nổ Big Bang.
Khi vũ trụ đạt đến tuổi "10 phút"...
...đường kính của nó đã lên đến hàng ngàn năm ánh sáng.
Ngay sau đó, mọi thứ trải rộng ra và lạnh đi trong khoảng 330,000 năm...
...khi đó, cuối cùng màn sương mù tan biến và vũ trụ bắt đầu hiện rõ.
Đó là cách mà mọi thứ bắt đầu...
...mà tôi cho là 1 câu chuyện lí thú và có thể lạ hơn nữa...
...so với bất kì cái gì mà tổ tiên ta từng gặp phải bằng cách của sự giải thích.
Nhưng điều tiếp theo xảy ra. Vâng, cũng không hề kém phần thú vị.
Đây là vũ trụ được nhìn trong trạng thái tiến cực nhanh.
Tất cả 14 tỉ năm chỉ trong vòng hơn 1 phút.
Nó cho thấy vũ trụ thay đổi thế nào từ một đám mây khí...
...thành một nơi chứa đến 100 tỉ thiên hà...
...cuộn xoáy trong điệu nhảy hỗn loạn.
Điều tôi muốn mọi người nghĩ đến đó là tất cả những thứ trên...
...phải được tạo thành từ nguyên tử đến nguyên tử.
Những cỗ máy thiên thể với kích thước ngoạn mục.
Vậy, cái gì vận hành vũ trụ trôi chảy như vậy?
Tôi muốn nói tới trọng lực.
Ý tưởng về lực hấp dẫn được nảy sinh ra bởi Ngài Isaac Newton...
...người đã làm việc mà tôi cũng đang làm ở đại học Cambridge.
Trở lại thế kỉ 17.
Ông ấy chợt nhận ra điều gì đó khi một quả táo rơi trúng đầu ông.
Quả táo đã giúp ông ấy nhận ra rằng, tất cả mọi thứ đều hút lẫn nhau.
Và khối lượng càng lớn thì lực kéo càng mạnh.
Những quả táo này bị hút bởi trái đất, tuy bạn không thể nhìn thấy lực hút đó...
...thì Trái đất vẫn di chuyển gần về phía quả táo.
Mọi thứ đến với nhau thông qua trọng lực.
Trọng lực được sinh ra trong vụ nổ Big Bang...
...và hoạt động kể từ khi đó.
Nó giữ bạn, tôi, và kể cả quả táo không bị bay đi mất.
Thời kì vũ trụ sơ khai, trọng lực có vai trò lớn hơn bây giờ.
Ngay sau vụ nổ Big Bang, vũ trụ mới chỉ là khí...
...hầu hết lan tràn rộng khắp không gian.
Trải qua 200 triệu năm sau đó...
...trọng lực bắt đầu hút khí ngược trở lại...
...kết hợp chúng để tạo ra những hình thể đầu tiên...
...từ đó những thứ khác sau này sẽ phát triển theo.
Nhưng thậm chí việc này gần như không xảy ra.
Nếu không có sự may mắn...
...sẽ không có Bạn, Tôi, hay bất kì ngôi sao hoặc hành tinh nào cả.
Chúng ta biết điều đó bởi vì, vào năm 1982, 1 nhóm nhà khoa học...
...trong đó có tôi, đã dành trọn 3 tuần để nghiên cứu.
Mặc dù những tính toán đều rất khó...
...nhưng giải thích những gì tìm ra được lại dễ dàng.
Trước tiên, tôi cần 1 cái nền nhà tốt, giống như cái này chẳng hạn.
Đây là phòng ăn của trường tôi.
Tôi sẽ để thật nhiều quả bi sắt lên chỗ này.
Những quả bi này tượng trưng cho vật chất của vũ trụ sơ khai...
...1 khí ga mỏng lan rộng thậm chí trải rộng cả vũ trụ khổng lồ.
Đây là nơi may mắn đi vào.
Nếu khoảng cách giữa chúng đều như nhau...
...trọng lực sẽ đẩy từng quả bi có cùng khối lượng theo mọi hướng.
Chúng sẽ nằm thẳng hàng, và chính xác là sẽ không có gì xảy ra.
May mắn là, 1 trong các quy luật cơ bản của vũ trụ...
...đó là không thứ gì hoàn hảo cả.
Hoàn hảo đơn giản không hề tồn tại.
Vũ trụ sơ khai có chút ít tính bất định...
...có thể được mô phỏng bằng cách rời đi 5 quả bi sắt này.
Nó không khác gì lúc đầu là bao...
...nhưng với trọng lực, những quả bị mất...
...tạo ra 1 thời cơ lớn lao.
Trọng lực giờ đây tác động mạnh hơn rất nhiều vào 1 phía của một số quả bi.
Những cái bất quy tắc nhỏ bé trong biển bi sắt này...
...khiến cho trọng lực dồn toàn lực vào chúng.
Và chính xác đó là điều đã xảy ra, trở lại nơi mà chúng ta để vũ trụ non trẻ lại.
Nhiều phần trong biển khí mới đó nhẹ và mỏng hơn nhiều so với các phần khác.
Những nơi ít đặc hơn giống như các khoảng trống giữa các viên bi sắt.
Nơi đậm đặc hơn của biển khí, nơi mà trọng lực đang tồn tại...
...kết khối lại với nhau.
Và chính ở trong các khu vực này các ngôi sao và thiên hà bắt đầu hình thành.
Vũ trụ bắt đầu thực hiện bước đầu tiên để trở nên đẹp như hiện tại.
Tất cả nhờ vào những cái bất qui tắc, những cái không hoàn hảo...
...và sự thiếu tổ chức.
Sau này ai đó cho rằng bạn đã mắc 1 sai lầm...
...nói với anh ta, "đó có thể là điều tốt...
"...vì nếu không có sự thiếu hoàn hảo, cả anh và tôi đều không tồn tại đâu."
13.5 tỉ năm trước, vũ trụ chỉ toàn là khí hi - Đrô...
...với trọng lực thực hiện công việc của nó...
...công việc hút các khí đó thành các đám mây khổng lồ.
Khí hi - Đrô là khí đơn giản nhất...
...nhưng lại có một giá trị vô cùng đặc biệt.
Đó là 1 nguồn năng lượng khổng lồ.
Khí hi - Đrô được làm nóng tới khoảng 10 triệu độ...
...sẽ tạo ra năng lượng làm cho ngôi sao phát sáng...
...và cung cấp nhiệt với ánh sáng cho vũ trụ.
Để xem nó hoạt động thế nào...
...hãy tưởng tượng chúng ta có thể tạo 1 ngôi sao nhỏ trên trái đất.
Đầu tiên, cần thật nhiều khí hi - Đrô.
Bằng khoảng 1 sân vận động chật cứng người là tuyệt vời.
Tiếp theo, chúng ta cần phải tưởng tượng ép phân tử hi - Đrô lại với nhau.
Giống với cách mà trọng lực làm trong không gian.
Khi những phân tử kết lại, các nguyên tử khí bắt đầu va vào nhau...
...và nhiệt độ tăng lên.
Đến khi nó nén lại với kích thước một quả bóng đá...
...phân tử hi - Đrô đạt tới giới hạn là 10 triệu độ...
...thì phản ứng hạt nhân bắt đầu xảy ra.
Khí Hi - Đrô bắt đầu hòa lẫn vào nhau...
...tạo ra vật chất mới nặng hơn, khí Hê - Li.
Sau từng bước va đập và nghiền nát tưởng rất nhỏ bé...
...nhiều vật chất được chuyển hóa về năng lượng thô.
Chúng ta đã tạo ra một ngôi sao thu nhỏ.
Tất nhiên, nếu đây là thử nghiệm thật, bạn sẽ không muốn đến gần nó đâu.
Năng lượng sinh ra từ ngôi sao bé nhỏ này...
...có sức mạnh hủy diệt ghê gớm.
Trở lại với thời kì vũ trụ sơ khai, tiến trình tương tự xảy ra lần đầu tiên...
...nhưng ở mức độ lớn hơn.
Trọng lực nén các đám mây khí Hi - Đrô lại qua hàng triệu năm...
...tận sâu trong trung tâm, Hi - Đrô nóng dần lên đủ để cho quá trình dung hợp xảy ra.
Ngôi sao đầu tiên bắt đầu sự sống.
Giải phóng năng lượng của nó ra vũ trụ...
...1 sản phẩm của qui luật tự nhiên...
...và những vật chất thô được để lại từ vụ nổ Big Bang.
Nó lớn gấp 1,000 lần so với mặt trời...
...và phát ra màu xanh đậm.
Một điều nữa là, ngôi sao sớm có bạn đồng hành.
Chúng đang phát sáng.
Quá trình này vẫn đang xảy ra ở mặt trời...
...nơi mà chúng ta lấy năng lượng duy trì sự sống.
Nhưng con đường phía trước vẫn còn dài để đi từ sơ khai...
... đến hiện tại ta đang sống.
Bạn không thể tạo ra một thế giới như của chúng ta...
...chỉ từ khí đơn giản như hi - Đrô hay hê - Li.
Bạn cần rất nhiều các yếu tố khác nữa.
Như là ô - Xi, các - Bon và sắt, và nhiều thứ khác nữa.
Nhưng chúng ta lại gặp may lần nữa...
...vì quá trình tương tự mà khiến các ngôi sao tỏa sáng.
Cũng tình cờ tạo ra các vật chất như ô - Xi, các - Bon hay sắt.
Ngôi sao, đơn giản mà nói, vô tình trở thành các nhà máy khổng lồ.
Để thấy ngôi sao trong quá trình vận hành...
...hãy tưởng tượng tôi có thể chia đôi nó ra.
Giống như trong ngôi sao hình trái bóng, Nguyên tử Hi - Đrô dung hợp lại...
...tạo ra hê - Li, cái mà sản sinh ra năng lượng của ngôi sao.
Nhưng hê - Li nặng hơn 1 chút so với hi - Đrô...
...nên nó chìm xuống vùng trung tâm của ngôi sao.
Và giờ, nguyên tử hê - Li đóng vai trò trung tâm.
Khi chúng dung hợp, chúng tạo ra nhiều năng lượng hơn...
...và tạo ra yếu tố mới khác: Các - Bon.
Một thứ vô cùng quan trọng để xây dựng nên mọi thứ sống.
Quá trình cứ tự lặp đi lặp lại.
Và ngôi sao có nhiều lớp chồng lên nhau, giống như củ hành.
Một củ hành thật sự lớn.
Càng gần trung tâm, các nguyên tố nặng hơn xuất hiện...
...như nê - Ông, ô - Xi, và cuối cùng là Sắt.
Giờ mọi thứ thay đổi.
Sắt không sản sinh năng lượng khi nó dung hợp...
...nên lửa mới bắt đầu thoát ra.
Càng lúc càng nhiều sắt tạo nên lõi cứng của ngôi sao...
...cho đến khi toàn bộ nhiên liệu còn lại cạn kiệt.
Lúc này trọng lực sẽ tiếp quản công việc và ép ngôi sao lại.
Khi lõi ngày càng bị nén chặt lại, nhiệt độ của nó tăng vụt lên...
...cho tới khi nó đạt độ nóng gấp 100 lần so với lõi mặt trời.
Cuối cùng, ngôi sao vỡ vụn và nổ tung.
Đây là một siêu tân tinh.
Cái chết của 1 ngôi sao và nhiều thứ mới xuất hiện.
Trong những giây phút ngắn ngủi...
...một sóng chấn động cực mạnh đi qua ngôi sao.
Vụ nổ quá mạnh...
...khiến cho các mảnh sắt dung hợp thành những nguyên tố nặng hơn nữa.
Đó là cách mà các nguyên tố nặng như vàng hay bạch kim hoặc chì, được tạo ra.
Trong tâm của vụ nổ.
Vậy nên nếu bạn có cái nhẫn vàng nào thì hãy biết trân trọng nó.
Kim loại được tạo ra trong ánh sáng chói lòa...
...hàng tỉ năm về trước.
Giai đoạn cuối cùng của quá trình tạo ra nguyên tố ở xung quanh ta ngày nay.
Nó không ngừng cuốn hút tôi, cơ thể chúng ta được tạo ra từ các vật chất của ngôi sao.
Và trái tim chúng ta đập được là nhờ có năng lượng...
...từ các vật chất được tạo ra.
Tuy ngôi sao kì diệu như vậy...
...vẫn còn có những điều thú vị và quyền năng hơn nhiều trong vũ trụ khổng lồ này.
Khoảng 300 triệu năm sau vụ nổ lớn (Big Bang)...
...những ngôi sao sơ khai bắt đầu tạo nên các thiên hà...
...xảy ra chầm chậm với sự đa dạng khó tả của các hình dáng và kích thước.
Thiên hà của chúng ta, dải ngân hà, được cho là 1 trong những thiên hà cổ nhất...
...tự tập hợp lại khoảng 13 tỉ năm trước.
Với đường kính xấp xỉ 6,000 tỉ dặm...
...và chứa khoảng 200 tỉ ngôi sao.
Không ai biết chính xác là bao nhiêu....
...vì chúng ta không nhìn thấy được từ trái đất.
Dù thế nào đi nữa, cũng mất khá nhiều thời gian để đếm chúng.
Vì tất cả các ngôi sao được tạo ra bởi trọng lực...
...nên có thể nói, trọng lực là người hùng của vũ trụ.
Nó biến những đám mây khí vô nghĩa...
...thành những thứ đẹp và quyền năng.
Nhưng giống như các người hùng...
...trọng lực cũng có điểm xấu.
Ngay trung tâm của dải ngân hà...
...một thứ sẽ xảy ra khi trọng lực mất kiểm soát.
Lỗ đen vũ trụ.
Khi ở tuổi 20, tôi đã làm vài phép toán cơ bản về lỗ đen...
...nhưng hầu như không ai hiểu được niềm đam mê của tôi.
Ngày nay, chúng là chủ đề phổ biến.
Các nhà vật lí học trên toàn thế giới đang nghiên cứu về lỗ đen.
Chúng ta biết rằng lỗ đen không chỉ thú vị ở bản thân chúng...
...mà chúng còn đóng vai trò tối quan trọng trong việc hình thành các thiên hà.
Lỗ đen cũng cho ta cái nhìn sơ bộ về việc vũ trụ kết thúc thế nào.
Lỗ đen hình thành khi 1 ngôi sao lớn...
...lớn gấp 20 lần khối lượng mặt trời...
...sắp kết thúc sự sống.
Như là 1 ngôi sao không giống như mặt trời...
...vì nó trở nên mất ổn định.
Gây chấn động ác liệt khi cái chết của nó đến gần.
Cuối cùng, nó cạn kiệt năng lượng và bắt đầu co lại...
...đặc hơn và nóng hơn.
Nhưng với 1 ngôi sao có khối lượng lớn như vậy thì không 1 thế lực nào trong vũ trụ...
...có thể dừng chuyện này lại được.
Lõi ngôi sao quá cứng và nó tiếp tục tự co lại.
Trọng lực tiếp tục tác động dữ dội.
Chỉ trong khoảng 15 giây, lực không thể cưỡng lại này bóp nát ngôi sao...
...từ hàng triệu dặm đường kính...
...giờ chỉ còn nhỏ lại bằng 12 dặm.
Tất cả vật chất trong ngôi sao vẫn còn đó...
...nhưng bản thân trọng lượng của nó buộc nó hạ xuống ngày càng nhỏ hơn trước.
Nhiệt độ của lõi đạt tới 100 tỉ độ.
Những lớp ngoài bị thổi bay đi trong hình dạng 1 siêu tân tinh khổng lồ.
Nhưng ở sâu bên trong, lõi nhỏ dần mà ta gọi đó là 1 cái giếng trọng trường.
Nó tự phá hủy thành một điểm đơn.
Và lỗ đen được sinh ra.
Không 1 cái gì gần đó có thể thoát được, kể cả ánh sáng.
Thật khó tưởng tượng lỗ đen đặc đến mức nào.
Nhưng tôi sẽ cố gắng và đặt nó vào viễn cảnh sử dụng những gì quen thuộc...
Trái đất.
Tưởng tượng rằng, qua từng đoạn, tôi có thể nén trái đất..
...và phá nát nó đến khi trọng lực tiếp tục công việc...
...và nó trở thành một lỗ đen.
Nó phải nhỏ cỡ nào để biến mất cái giếng trọng trường của nó?
Đường kính từ 8,000 dặm, tôi sẽ phải ép nó...
...về kích cỡ của một cái bánh.
Trong những năm tôi nghiên cứu về lỗ đen...
...một trong những khám phá đầy bất ngờ của tôi...
...đó là lỗ đen không hoàn toàn có màu đen.
Với cùng lí do vì vũ trụ ở thời kì sơ khai không hoàn toàn trải rộng ra được.
Không có thứ gì là hoàn hảo.
Lỗ đen phải phát ra bức xạ.
Lỗ đen càng nhỏ, bức xạ càng lớn.
Ngay cả một lỗ đen nhỏ hơn, với kích thước của 1 dãy núi...
...cũng có thể tỏa sáng.
Ngoài không gian, rất nhiều lỗ đen có kích thước to hơn.
Những lỗ đen nhỏ hơn cũng gấp 4 lần mặt trời về khối lượng.
Và đường kính là 15 dặm.
Một số khác lại lớn hơn, có khối lượng bằng hàng ngàn mặt trời gộp lại.
Và có những lỗ đen cực lớn.
Siêu lỗ đen.
Mà tồn tại ở trung tâm của thiên hà.
Lỗ đen này có khối lượng của 4 triệu mặt trời...
...và đường kính dài 11 triệu dặm.
Những lỗ đen như vậy là những vùng trung tâm...
...mà quanh chúng có rất nhiều thiên hà xoay quanh.
Giống như 1 bộ phận cố định giúp chúng có cấu trúc và hình dáng.
8 tỉ năm sau vụ nổ lớn, sau quãng đường dài đáng chú ý với những may mắn...
...chúng ta có những vì sao và cả thiên hà...
...chầm chậm xoay quanh những lỗ đen khổng lồ.
Bây giờ bối cảnh được đặt gần với chúng ta.
Sự hình thành mặt trời, trái đất, và cuối cùng là, chúng ta.
Hệ mặt trời, ngôi nhà lớn của chúng ta...
...cách tâm dải ngân hà khoảng 26,000 năm ánh sáng...
...dải ngân hà.
Hoặc khoảng 2/3 của lối đi ra.
Câu chuyện làm thế nào những hành tinh khổng lồ này quay xung quanh 1 ngôi sao kích thước trung bình...
...kéo dài đến 6 tỉ năm.
Vì chúng ta không có nhiều thời gian, nên tôi sẽ đi nhanh thêm một chút.
Nó bắt đầu với một vụ nổ.
Đã từ lâu, một ngôi sao già nổ tung...
...rải ra không gian với những đám mây xoáy của những vật chất mà nó tạo ra khi còn sống...
...và cả những vật chất nặng hơn khi nó chết.
Chúng ta biết được vì có thể thấy các miền bụi giống nhau trong không gian ngày nay.
Chúng là Tinh Vân...
...và thực sự đẹp.
Mỗi tinh vân lại khác nhau trong trường hợp của chúng ta...
...những đám mây chứa khí ni - Tơ, ô - Xi, sắt và si - Líc...
...và tất cả những gì cần thiết để tạo nên thế giới của chúng ta ngày nay.
Sau đó sức mạnh không ngừng nghỉ của trọng lực bắt đầu kéo tất cả lại với nhau.
Và cỗ máy để tạo ra hành tinh bắt đầu làm việc.
Những đám bụi vần vũ bắt đầu xuất hiện.
Và ở trung tâm của đám bụi, một hành tinh có tên Trái đất bắt đầu có hình hài.
Tạo nên từ bụi và gắn kết lại nhờ trọng lực.
Trải nhanh qua 100 triệu năm, nó đã lớn dần thành quả cầu khổng lồ...
...cuốn theo xung quanh hàng tỉ tấn mảnh thiên thể.
Đây là nơi mà trái đất hình thành...
...và đó cũng là nơi bạn và tôi bắt đầu.
Nhưng hành tinh của chúng ta sẽ vẫn chỉ là khối cầu lớn không sự sống...
...toàn đá và kim loại hay khoáng thạch mãi mãi...
...nếu không có 1 sự kiện xảy ra.
Thêm một sự nén ép của thế lực tự nhiên.
Cách xa đó 93 triệu dặm, ở tâm của 1 tinh vân khổng lồ...
...áp suất và nhiệt độ của khối cầu khí hi - Đrô lên tới cực điểm...
...khiến các nguyên tử dung hợp lại.
Một ngôi sao mới, mặt trời, đã chính thức xuất hiện.
Khi mặt trời bừng sáng, nó phát ra 1 luồng gió mặt trời...
...một đợt bức xạ năng lượng cực mạnh.
Nó thổi bay tất cả khí và bụi còn tích tụ lại từ tinh vân...
...bên ngoài vành đai hệ mặt trời.
Điều này lí giải sao mọi thứ lại đẹp và có trật tự như ngày nay.
Xa hơn trong hệ mặt trời, có những hành tinh khí khổng lồ...
...Sao Mộc, sao Thổ, Sao Thiên vương và sao Hải vương.
Gần hơn vào bên trong là những hành tinh đặc và cứng hơn...
Sao Thủy, Sao Kim...
...Sao Hỏa và cả Trái Đất.
Thật may là, mặt trời có đường kính 865,000 dặm.
Hay vừa đúng kích thước để cháy liên tục trong 1 thời gian rất dài...
...8 tỉ năm.
Đủ lâu để quá trình phát triển mới thay thế.
Sự sống.
Sự sống là 1 trong những hiện tượng kì lạ nhất mà ta biết.
Theo quan điểm của tôi, nó cho ta thấy vũ trụ có khả năng làm được mọi thứ.
Hiện tại nó vẫn khiến tôi ngạc nhiên rằng...
...chúng ta có thể hiểu khá nhiều về việc vũ trụ bắt đầu thế nào...
...từ vài tỉ năm trước...
...nhưng chúng ta vẫn phải khám phá sự sống bắt đầu thế nào.
Lời giải đáp phù hợp nhất, có thể là chúng ta...
...chỉ là 1 sự ngẫu nhiên.
Bằng sự tình cờ, vài phân tử va mạnh vào nhau 1 cách ngẫu nhiên.
Cuối cùng là, một phân tử mới hình thành mà có thể tự sao chép chính nó.
Tiến trình chậm của cuộc cách mạng bắt đầu...
...dẫn đến những sự đa dạng kì diệu của sự sống trên Trái đất.
Sự sống có vẻ đơn giản là những gì vật chất làm...
...được cho những điều kiện tốt và thời gian đầy đủ.
Tôi nghĩ sự sống đó có thể khá phổ biến trong vũ trụ...
...nhưng đó lại là một câu chuyện khác.
Khi sự sống phát triển, nó thay đổi hành tinh nơi mà nó sinh ra...
...thay đổi nhiều kết cấu của trái đất.
Sau 4.5 tỉ năm, loài người xuất hiện.
Nhưng có 1 điều gây khó khăn cho con người khi họ nghe câu chuyện này.
Làm sao tất cả chuỗi sự kiện đầy kinh ngạc đó...
...cái mà tạo ra chúng ta, lại là 1 ngẫu nhiên?
Có lẽ khoa học đã khám phá ra còn có thế lực nào đó mạnh hơn trong sự kiện...
...quá trình thiết lập nên các qui luật tự nhiên...
...vì thế mà vũ trụ và chúng ta mới có thể tồn tại.
Xét trên bề mặt, sự sống dường như không hề giống như một sự ngẫu nhiên.
Hãy nghĩ về điều đó.
Trái đất nằm cách mặt trời ở khoảng cách chính xác nhất định...
...đủ cho phép nước tồn tại trên bề mặt trái đất.
Và mặt trời tình cờ lại vừa đủ kích thước để đốt cháy trong hàng tỉ năm...
...đủ lâu để có sự sống xuất hiện.
Hệ mặt trời thì được rải đầy bởi tất cả các nguyên tố cần thiết cho sự sống.
Những nguyên tố này chỉ có được do các ngôi sao già cạn kiệt năng lượng.
Những ngôi sao già đó chỉ tồn tại được bởi do tính không ổn định...
...trong khí từ nguyên thủy...
...được nó tự sinh ra do sự mất cân bằng 1 phần tỉ...
...trong biển đầy các hạt đến từ vụ nổ lớn.
Vậy liệu có bàn tay thiết kế nào...
...sắp xếp tất cả những cái gọi là may mắn này không?
Theo tôi không hẳn là như thế.
Hãy xem xét nó theo cách này.
Điều gì xảy ra nếu có những vũ trụ khác...
...những vũ trụ không được may mắn như của chúng ta?
Mỗi vũ trụ đó cũng đều có thể đến từ vụ nổ Big Bang của riêng nó...
...với các định luật vật lí khác nhau trong điều kiện khác nhau.
Trong số đó có thể không tồn tại trọng lực...
...và do đó sẽ không có sự sống.
Ở một số khác, khí hi - Đrô có thể không dung hợp, nên sẽ không có ngôi sao nào cả...
...và sự sống cũng không.
Và dù lí do là gì chăng nữa, vũ trụ đã có thể xuất hiện và biến mất...
...mà không sản sinh ra bất kì cái gì.
Chúng ta cũng không nên quá ngạc nhiên...
...khi nhận ra chúng ta đang ở trong 1 vũ trụ hoàn hảo...
...quay quanh một Mặt Trời hoàn hảo trên một Trái Đất cũng hoàn hảo.
Vì những nơi tuyệt vời như vậy...
...là những nơi duy nhất mà sự sống như chúng ta có thể tồn tại.
Chúng ta là 1 trong nhiều sản phẩm của vũ trụ.
Là kết quả của những "nhà máy" cổ xưa.
Nhưng ngay khám phá đáng chú ý này cũng chỉ là khởi đầu...
...của những điều mà vật lí có thể nói cho ta biết.
Điều gì nhân loại sẽ đối mặt...
...trong tương lai không xa.
Và cuối cùng là, chúng ta cũng có thể khám phá...
...cả số phận của vũ trụ.
Một lí do mà tôi yêu vũ trụ học...
...là nó không chỉ cho tôi biết mạng lưới các thiên hà trong vũ trụ đến từ đâu...
...mà cả việc cái gì ẩn chứa bên trong cho cả vũ trụ và chúng ta.
Tôi nghĩ khá là lí thú khi ở trong số những con người đầu tiên...
...có thể nhìn về phía trước khoảng hàng trăm và thậm chí hàng tỉ năm.
Có thể đến khi thời gian kết thúc.
Cái tôi nhìn thấy không chỉ là tương lai của vũ trụ mà ta đang sống...
... mà cả những thử thách rất lớn chúng ta phải đối mặt.
Chúng ta là những sinh thể yếu ớt...
...so với cái vũ trụ to lớn tạo ra chúng ta.
Trái đất mà cho ta sinh sống sẽ không phải lúc nào cũng là...
...nơi cư trú yên bình như hôm nay.
Các lục địa trên trái đất đang trôi dạt.
Tiến tới 75 triệu năm nữa, và chúng sẽ dồn về phía cực nam.
Không ai biết liệu trái đất sẽ vẫn có thể sinh sống được sau đó hay không.
Nhưng sự thật đáng buồn là, chúng ta không thể sống đủ lâu để kiểm chứng.
Khi ta nhìn về tương lai...
...thì hóa ra vũ trụ lại là một nơi thật nguy hiểm.
Cứ nhìn vào hàng xóm của chúng ta. Nó gồm hàng tỉ thiên thạch...
...những tàn tích từ xa xưa để lại của quá trình tạo nên hệ mặt trời.
Khả năng của việc một trong số chúng hủy diệt chúng ta không phải là...
...những thứ ta xem trong phim thảm họa của Hollywood.
Mà mối đe dọa từ thiên thạch là thật.
Thậm chí chúng ta còn đặt tên cho chúng.
Thiên thạch này được gọi là Apophis, theo tên của quỷ trong thần thoại Ai cập.
Một vị thần tượng trưng cho bóng tối và sự hủy diệt.
Được phát hiện năm 2004, Apophis có kích thước của...
...1 tòa nhà chọc trời 100 tầng.
Nặng khoảng 20 triệu tấn.
Vận tốc trong không gian đạt 28,000 dặm 1 giờ...
...gấp 10 lần tốc độ 1 viên đạn, nó mang theo đủ năng lượng...
...bằng tất cả vũ khí nguyên tử trên toàn thế giới cộng lại.
Và chúng ta biết nó đi về đâu.
Đường đi chính xác của nó vẫn chưa hoàn toàn xác định.
Nhưng vào ngày 13/4/2029, thiên thạch này có thể sẽ đi qua...
...trong phạm vi 23,000 dặm từ bề mặt trái đất.
Đủ gần để đi qua ngay sát các vệ tinh đang bay theo quỹ đạo quanh trái đất...
...và khiến tất cả chúng ta sợ hãi.
May mắn là, chỉ có rất ít khả năng thiên thạch đó sẽ va chạm với trái đất.
Nhưng vấn đề cho nhân loại đó là, trong vũ trụ...
...luôn có 1 khối thiên thạch lớn hơn.
Có hàng ngàn thiên thạch lớn ngoài không gian.
Một số dài trên 10 dặm, như kích thước của Manhattan.
Một thiên thạch kích thước như này va vào trái đất mỗi 100 triệu năm hoặc gần như thế.
Vụ va chạm cuối cùng với trái đất là 65 triệu năm trước...
...và đó có lẽ là lí do cho việc khủng long tuyệt chủng.
Chúng ta cũng không biết trước khi nào thiên thạch khác sẽ va vào.
Nhưng nếu nó đủ lớn, có thể sẽ hủy diệt cả hành tinh.
Đó sẽ là kết thúc của câu chuyện dài 5 tỉ năm của sự sống trên trái đất.
Nhưng kể cả nếu ta có tránh được thảm họa tự nhiên đó...
...thì chúng ta vẫn có thể kết thúc bằng việc hủy diệt chính bản thân.
Từ 10,000 năm trước, con người đã làm chủ hành tinh.
Chúng ta đã thành công nên có thể tự cho mình là...
...giải thưởng cao quý của quá trình tiến hóa.
Nhưng tôi tin là trí tuệ đã được đánh giá quá cao.
Đó không hẳn là thứ tốt cho sự tồn tại của một loài.
Vi khuẩn đã tồn tại mà không cần đến trí tuệ từ hơn 3 tỉ năm.
Trí tuệ, ít nhất ta cho là thế, dẫn ta đến công nghệ.
Và có rất nhiều cách để công nghệ hủy diệt chúng ta...
Bằng chứng rõ ràng nhất, tất nhiên, đó chính là mối họa từ vũ khí nguyên tử.
Ngay cả nếu rủi ro của một cuộc chiến tranh hạt nhân xảy ra trong 1 năm là rất nhỏ, khoảng 1/1 triệu...
...nếu ta sử dụng chúng lẻ tẻ trong 100,000 năm...
...thì tỉ lệ thảm họa giảm xuống 1/10.
Về cá nhân, tôi lo ngại rằng điều đó vẫn còn quá lạc quan.
Tuy chúng ta đủ thông minh để chế tạo ra vũ khí như vậy...
...nhưng chưa chắc đã đủ thông minh để không sử dụng chúng.
Khi thời gian cứ lặng lẽ tiến dần tới tương lai...
...vũ trụ cũng mang theo nhiều điều thú vị khác.
Ngoài trái đất còn có nhiều thứ đầy quyền năng khác...
Một trong số đó có thể hủy diệt trái đất nếu chúng ta không can thiệp.
Khi vũ trụ tiếp tục nhảy múa theo giai điệu cổ xưa của nó...
...các ngôi sao sẽ xuất hiện và biến mất theo vòng tuần hoàn liên tục.
Vì có hàng trăm tỉ ngôi sao...
...nên luôn có một ngôi sao chết tạo thành siêu tân tinh ở đâu đó.
Trong dải ngân hà, 1 ngôi sao chết cứ mỗi 50 năm hoặc đại loại thế...
...tuy thời gian là quá ngắn đối với vũ trụ.
Có thể hiểu được rằng siêu tân tinh có thể hủy diệt trái đất.
Nếu bạn để ý đến sự giống nhau trên một phạm vi thời gian đủ dài.
Một loại siêu tân tinh, phát hiện 1 cách tình cờ...
...được cho là đặc biệt nguy hiểm.
Vào năm 1967, khi chiến tranh lạnh lên tới cao trào...
...quân đội Mĩ ghi nhận được một tiếng nổ cực lớn từ vệ tinh.
Thứ gì đó được gọi là bức xạ gam - Ma.
Bức xạ gam - Ma, là loại bức xạ nguy hiểm nhất từng biết đến.
Đó cũng là dấu hiệu của một vũ khí nguyên tử.
Có phải những tia gam - Ma đó là một loại bom của Sô-Viết có khả năng hủy diệt lớn?
Câu trả lời là không.
Sau khi phân tích dữ liệu cẩn thận, họ phát hiện ra rằng...
...có những đợt phát xạ mạnh các tia gam - Ma đến từ ngoài trái đất.
Chứ không phải người Nga có loại công nghệ đó.
Hàng thế kỉ sau, chúng ta vẫn không có bằng chứng...
...về cái đã gây phát xạ tia gam - Ma.
Nhưng có 1 học thuyết được đánh giá cao, cho rằng chúng được tạo ra...
...bởi 1 siêu tân tinh đặc biệt được gọi là sự phát xạ tia gam - Ma.
Hơn nữa, còn có 1 ngôi sao khác gần đó.
Ẩn trong chùm plasma hình xoắn ốc, cách trái đất 8000 năm ánh sáng...
...có một ngôi sao tên là WR 104.
Sâu bên trong ngôi sao là một khối cầu sáng...
...đang vứt bỏ cái lớp vỏ toàn khí nóng khi nó sắp kết thúc sự sống.
Nếu đây là ngôi sao mà chúng ta nghĩ đến...
...thì khi nó chết đi, nó sẽ sản sinh ra 2 chùm tia bức xạ.
Mỗi tia từ 1 cực ngôi sao.
Ngôi sao tự hủy diệt khi nó sinh ra 2 chùm tia này...
...chùm tia chứa đầy năng lượng nhiều hơn cả lượng mà mặt trời sinh ra...
...trong suốt thời gian tồn tại.
Những hiện tượng sáng rõ nhất từng được biết trong vũ trụ.
Không ai biết chắc liệu WR 104 sẽ như vậy hay không...
...hay nếu tia sáng đó chiếu vào trái đất.
Nhưng nếu điều đó xảy ra, chúng ta sẽ được tắm trong bức xạ cường độ mạnh...
... với những hậu quả khủng khiếp.
Chùm sáng sẽ gây ra màn sáng cực quang đẹp mắt...
...lột lớp ô - Zôn khỏi khí quyển...
...và làm các tia bức xạ độc hại chiếu xuống trái đất.
Điều này có vẻ là viễn tưởng...
...nhưng đây có lẽ là lần thứ 2 chúng ta nhìn thấy bầu trời kiểu thế này.
450 triệu năm về trước...
...hơn 1 nửa sinh vật sống bị quét sạch trong cuộc đại tuyệt chủng.
Một lí giải cho chuyện này là, sự phát xạ chùm tia gam - Ma...
...chiếu rọi vào hành tinh quá nhiều...
...khiến cho hệ sinh thái hầu như sụp đổ.
Tôi không muốn làm ai lo lắng, nhưng tôi nghĩ đó hoàn toàn là ý hay...
...cho loài người mạo hiểm 1 phen ra ngoài trái đất.
Sẽ là khôn ngoan khi để trứng gà vào càng nhiều giỏ càng tốt.
Cũng may là, quá trình đó đã bắt đầu.
Theo tôi, việc phóng tàu Apollo 11...
...có lẽ là giây phút quan trọng nhất trong lịch sử loài người.
Đó cũng là bước ngoặt đối với vũ trụ.
Sự sống, đại diện là chúng ta, thoát khỏi ngôi nhà của nó...
...và bước đi trên bề mặt hành tinh khác.
Những dấu chân của các nhà du hành vẫn còn cho đến ngày nay.
Một di chúc cho sự bắt đầu có thể sẽ là chương mới...
...trong câu chuyện về vũ trụ.
Sự sống lan truyền tới miền khác trong vũ trụ.
Khi vũ trụ già đi, chúng ta cũng phải khôn ngoan hơn.
Chúng ta phải đi đến những nơi xa hơn cả Mặt Trăng.
Ít nhất là phải tới sao Hỏa.
Hành tinh màu đỏ này có vẻ như đóng vai trò quan trọng trong sự tiến hóa của chúng ta...
...và có thể là cả trong câu chuyện về vũ trụ nữa.
Đó là bước tiến thứ hai, và khả năng là bước tiến quan trọng nhất...
...trong cuộc hành trình của loài người tới các vì sao.
Rô Bốt làm nhiệm vụ trên sao Hỏa đã phát hiện ra đây là một nơi đẹp 1 cách ngoạn mục...
...nhưng cũng đầy nguy hiểm và hoang sơ.
Tôi tưởng tượng rằng là người thám hiểm tiên phong ở đây sẽ là một việc vô cùng thú vị.
Trước hết, ở đây rất lạnh.
Cách mặt trời xa hơn 50 dặm so với trái đất...
...và sao hỏa chỉ nhận 1 nửa nhiệt lượng.
Và nhiệt độ dao động rất mạnh.
Từ 80 độ xuống âm 200 độ chỉ trong thời gian tính bằng phút.
Nếu bạn không thấy lạnh, bạn sẽ cảm nhận được trọng lực ở đây.
Sao hỏa có kích thước bằng nửa trái đất...
...và trọng lực chỉ chiếm 38%.
Qua thời gian, xương của nhà thám hiểm sẽ yếu dần...
...và cơ bắp của họ cũng sẽ mất đi.
Ở lâu trên sao hỏa, bạn có thể thấy mình quá yếu để trở về trái đất an toàn.
Trọng lực thấp cũng có nghĩa sao Hỏa đang chống chọi để giữ lấy khí quyển.
Ở đây, không có gì nhiều hơn là 1 làn khí mỏng đầy CO2...
...ở khoảng 1/100 áp suất của không khí trên trái đất.
Sao hỏa cũng chịu bức xạ độc hại từ mặt trời.
Mặc dù nó ở xa hơn, không giống trái đất, nó không nó vùng từ trường...
...và không có lớp ô - Zôn bảo vệ.
Những nhà thám hiểm đầu tiên phải rất thận trọng để hạn chế việc phơi trần ra không khí bên ngoài.
Có lẽ họ phải sống ở phía dưới mặt đất.
Nhưng 1 ngày, tôi nghĩ sẽ khả thi...
...khi thay đổi mạnh điều kiện trên sao hỏa.
Có thể sử dụng gương phản chiếu không gian để cung cấp nhiệt và năng lượng.
Với công nghệ mang tính dự đoán, nhiều thứ sẽ trở nên khả thi.
Nếu chúng ta xây dựng các nhà mái vòm khổng lồ bằng kính và nhựa dẻo để ngăn chặn bức xạ...
...ở bên trong nhà mái vòm, chúng ta có thể làm giàu không khí.
500 kể từ bây giờ, khoảng thời gian thực sự rất ngắn...
Sao hỏa sẽ có ngôn ngữ riêng, tiền tệ riêng, cách nấu nướng riêng...
Tôi cá với các bạn là, bạn sẽ có thể kiếm được một cái Hăm-bơ-gơ ở đâu đó.
Nhưng rõ ràng rằng, khi vũ trụ càng có tuổi...
...thì những tiến bộ như thế này...
...sẽ không đủ đảm bảo cho sự tồn tại của con người...
...trong 1 khoảng thời gian rất dài.
Nhìn xa hơn trong tương lai và cuối cùng...
...hệ mặt trời sẽ đi theo cùng một con đường như hàng tỉ tỉ những hệ mặt trời khác trước nó.
Và ngừng tồn tại.
Ngay lúc này, mặt trời đang ở giai đoạn giữa trong vòng đời của nó.
Trong suốt giai đoạn này, nó sẽ dần dần nóng hơn và sáng hơn.
Khoảng 6% mỗi 1 tỉ năm.
Trong khoảng 5 tỉ năm nữa, nhiệt độ mặt trời sẽ tăng...
...tới gần 200 tỉ độ.
Đến lúc đó, trái đất của chúng ta sẽ là...
...một hành tinh lạ lùng với những khối đá nung chảy...
...sự sống đã bị diệt vong hoàn toàn từ lâu.
Đó là định mệnh không tránh khỏi của trái đất.
Nhưng đó không phải là tất cả cái mà mặt trời có.
Khi nó cạn kiệt nhiên liệu, mặt trời sẽ phình ra...
...chuyển hóa thành cái ta có thể gọi là người khổng lồ đỏ.
Nó sẽ thay đổi từ một hành tinh cho ta sự sống đến một thứ khác mà lấy lại sự sống đó.
Trong khoảng 7 tỉ năm nữa, mặt trời sẽ to hơn 200 lần...
...rộng tới 200 triệu dặm.
Kích thước lớn như vậy, nó sẽ xóa sổ những hành tinh trong hệ mặt trời, từng hành tinh một.
Sao Thủy, Sao Kim, và rất có thể là cả Trái Đất nữa sẽ mất sự sống.
Nhưng nếu vũ trụ vẫn tiếp tục phát triển...
... với tốc độ không nghỉ vốn có của nó, thì chúng ta vẫn sẽ có cơ hội...
...nếu chúng ta có thể duy trì sự sống mà vũ trụ đã tạo ra.
Đây là Gliese 581D.
Một hành tinh lớn, giống trái đất...
...gần nhất được biết đến.
Có khả năng là hành tinh này...
...có thể trong tương lai trở thành nhà của loài người.
Một nơi trú chân thứ 2 chống lại sự đen tối không thể tha thứ của vũ trụ.
Được tìm ra vào năm 2007, nó to gấp trái đất 7 lần.
Nó quay quanh 1 ngôi sao nhỏ hơn và đỏ hơn so với của chúng ta...
...nhưng nó nằm cách mặt trời ở vị trí đủ thích hợp để nước có thể tồn tại trên bề mặt.
Nhưng ngay cả nếu đây là ngôi là mới hoàn hảo...
...thì có một vấn đề quan trọng mà chúng ta sẽ phải vượt qua.
Gliese ở rất, rất xa.
Cách trái đất hơn 20 năm ánh sáng.
Khoảng 120 ngàn tỉ dặm.
Nói tới khoảng cách quá phi thường và thử thách nó đặt ra...
...tôi sẽ tưởng tượng chúng ta có thể phóng vụt đi...
...trên những phương tiện di chuyển nhanh nhất mà loài người có.
Voyager được phóng năm 1977.
Sau hơn 30 năm, nó đã đi được hơn 13 tỉ dặm.
Nó có nhiệm vụ đi tới sao Thổ và sao Mộc.
Bằng cách lợi dụng trọng trường của các hành tinh để tăng tốc độ...
...phi thuyền vũ trụ này đã đi vào sách kỉ lục.
Trông nó có vẻ không nhanh...
...nhưng lại đang di chuyển với tốc độ 11 dặm/giây.
Nếu ở trái đất, 11 dặm/giây sẽ trông như thế này.
Đó là 39,000 dặm/giờ.
Với tốc độ đó, chúng ta có thể bay 1,5 vòng quanh trái đất...
...trong 1 giờ.
Vậy phi thuyền phải đi bao lâu với tốc độ của Voyager...
...để đến được Gliese, hành tinh giống trái đất?
Câu trả lời hé mở phạm vi thật sự của vũ trụ.
Dù có đi với tốc độ 11 dặm/giây...
...chuyến bay tới Gliese sẽ mất tới trên 350,000 năm.
Tôi nghĩ chúng ta có cơ hội để trở thành một phần cuối cùng của cái vũ trụ vẫn đang thay đổi này...
...và để khám phá những kì quan khác mà vũ trụ vẫn đang che giấu.
Nhưng để làm được điều này...
...chúng ta phải phát minh ra những công nghệ mới với qui mô lớn hơn rất nhiều.
Và nó sẽ cần đến những cỗ máy rất lớn.
Có rất nhiều lĩnh vực trong vũ trụ học, cũng như tôi, có người tin rằng...
...việc tìm ra cách để du hành qua chặng đường rất dài...
...sẽ cực kì cần thiết để giúp loài người sống sót trong vũ trụ này.
Nếu có thể tạo ra được 1 cỗ máy có khả năng bay tới hệ mặt trời khác...
...chúng ta sẽ mở ra khả năng rất tuyệt vời.
Cho sự sống của con người trong hàng tỉ năm tới.
Các kĩ sư ngày nay đã nghĩ đến những nguyên tắc để xây dựng một con tàu vũ trụ.
Nó có thể là con tàu này trong tương lai.
Nó sẽ sử dụng năng lượng nguyên tử...
...hoặc có lẽ các năng lượng kì lạ khác giống như phản vật chất chẳng hạn...
...cung cấp cho nó 1 lượng năng lượng khổng lồ.
Đến giờ tôi vẫn nghĩ, thách thức chính không phải vấn đề công nghệ.
Mà trước hết là vốn.
Giá xây dựng 1 con tàu không gian sẽ rất lớn.
Và với cái xã hội tạo ra nó, sẽ có một chút đáp trả.
Đó là chúng ta sẽ không bao giờ nhìn thấy nó nữa.
Xây dựng một cỗ máy như vậy hoặc sẽ là hành động hào phóng nhất trong lịch sử...
...hoặc nó sẽ được dựng quỹ bởi chính những người du hành.
Và điều đó dẫn đến vấn đề thứ 2...
Ngay cả nếu nó có thể du hành với vận tốc cực lớn, cho là nhanh gấp 1000 lần so với Voyager...
...tức 11,000 dặm/giây.
Thì hành trình đến hệ mặt trời gần nhất sẽ vẫn tốn...
...73 năm.
Chuyến hành trình dài như vậy cũng có nghĩa, ít nhất một thế hệ loài người...
...phải sống trọn đời họ trong vũ trụ.
Và chúng ta không thể nói mạnh là họ sẽ tình nguyện làm nhiệm vụ đó.
Việc gửi hàng hóa là con người trên chuyến hành trình sẽ cần phải được cân nhắc cẩn thận.
Trừ phi chúng ta có thể kéo dài vòng đời của con người đủ lâu để đáp ứng cho cuộc hành trình này.
Và đó, theo tôi sẽ là cái mà chúng ta cuối cùng sẽ làm được.
Tiến trình đã bắt đầu như tôi biết dựa vào kinh nghiệm bản thân.
Các cơ của tôi không còn chức năng nữa, nhưng mắt và bộ não vẫn làm việc rất tốt.
Công nghệ đã giúp tôi di chuyển và giao tiếp.
Trong tương lai, nó sẽ làm được nhiều điều hơn thế cho chúng ta.
Trong vòng 1000 năm tới...
...chúng ta sẽ chứng kiến những thay đổi chưa từng có ở khả năng thể chất.
Kĩ thuật về gien sẽ giúp ta sống lâu hơn...
...và thông minh hơn rất nhiều.
Thay đổi gien cho ta lớp da có thể bảo vệ ta khỏi các bức xạ.
Khả năng thở được trong không khí độc.
Sự chống chịu các bệnh truyền nhiễm.
Thậm chí chúng ta có thể phát triển những cấu trúc sống nhân tạo phức tạp...
...sử dụng ADN tổng hợp...
...được thiết kế theo đúng luật để đối phó với thử thách ngoài vũ trụ.
Những tiến bộ này sẽ cho phép ta sống sót qua chuyến hành trình dài...
...và cả các thế giới khắc nghiệt.
Tôi tưởng tượng 1 lúc nào đó khi hậu duệ của chúng ta đi đến các hành tinh quay quanh những vì sao...
... trong khắp dải ngân hà.
Và xa hơn thế nữa.
Mang theo những đứa con tới các hệ mặt trời mà chúng ta vẫn đang khám phá.
Những con tàu như thế này được thiết kế để tách ra...
...và trải rộng ra.
Một nơi định cư thật sự cho sự sống sẽ bắt đầu với chúng ta.
Một khi chúng ta du hành trong không gian...
...tôi chắc rằng những bí mật sâu thẳm của vũ trụ sẽ được mở ra.
Hy vọng lớn nhất của tôi là, chúng ta sẽ khám phá vũ trụ sẽ kết thúc thế nào...
...và giải thích được những điều kì bí.
Tại sao vũ trụ tồn tại.
Tôi đã có lần thuyết giảng ở Nhật...
...ở đó tôi được yêu cầu không đề cập đến sự kết thúc của vũ trụ...
...vì cho là nó ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán Nhật.
Thật ra tôi không biết, liệu hay khi nào vũ trụ sẽ kết thúc.
Nhưng với những ai đang lo lắng về đầu tư của họ...
...thì tôi nghĩ vẫn còn khá sớm để bán đấy.
Ở thời điểm 13.7 tỉ năm...
...vũ trụ của chúng ta vẫn còn trẻ.
Thời điểm sớm nhất vũ trụ kết thúc mà chúng tôi...
...các nhà vũ trụ học có thể nghĩ đến là 30 tỉ năm nữa kể từ lúc này.
Vẫn còn rất nhiều hoạt động xuất hiện.
Sau một thời gian dài mặt trời biến mất...
...những ngôi sao mới sẽ được sinh ra.
Một số sẽ có các hành tinh quay xung quanh, tạo thành từ cùng loại nguyên tử...
...mà đã tạo ra bạn và tôi.
Có thể chúng ta sẽ kết thúc ở hệ sinh thái kì quái nào đó trong tương lai...
...mặc dù đó sẽ là quá trình rất dài.
Điều đúng ở đây là, chúng ta chỉ là người trông giữ tạm thời...
...của những hạt mà từ đó ta được tạo ra.
Những hạt đó sẽ tiếp tục dẫn đến một sự tồn tại mới trong tương lai trong cái vũ trụ khổng lồ đã tạo ra chúng.
Chắc chắn rằng, trọng lực sẽ tiếp tục công việc không mệt mỏi của nó.
Nó sẽ tiếp tục tạo hình hài cho tất cả các dải thiên hà như nó đã từng làm kể từ vụ nổ Big Bang.
Sử dụng siêu máy tính, chúng ta có thể mô phỏng trọng lực, thậm chí bây giờ...
...làm thế nào khiến các thiên hà bị hấp dẫn lẫn nhau...
...và tạo ra các xung đột chậm và khổng lồ.
Dải ngân hà sẽ kết hợp với thiên hà gần nhất, thiên hà chòm sao Tiên nữ...
...trong vòng 3 tỉ năm.
Một quá trình kết hợp chậm chạp sẽ diễn ra qua 2 tỉ năm.
Quá trình tương tự sẽ xảy ra toàn vũ trụ.
Toàn bộ các đám thiên hà đang liên tục kết hợp và thay đổi cấu trúc.
Những đợt va chạm vĩ đại khi hàng ngàn tỉ ngôi sao kéo lẫn nhau...
...khối lượng khổng lồ đó sẽ khiến chúng quay tròn và nhảy múa.
Trọng lực đang lái chiếc đồng hồ hoạt động vũ trụ...
...như nó đã từng làm kể từ sau vụ nổ lớn Big Bang.
Đây là hình dạng của vũ trụ khi chúng ta được giải thoát từ thời làm con người.
Nhưng liệu xoáy vũ trụ này sẽ tiếp tục mãi mãi?
Như một sự hỗn loạn vô tận của khối vật chất và năng lượng...
...không gian và thời gian hay không?
Thật đúng là câu hỏi phi thường từng được đặt ra.
Tôi nghĩ lời giải nằm lùi lại nơi ta đã bắt đầu.
Với vụ nổ lớn Big Bang.
Hãy tự hỏi điều này:
Cái gì khiến vũ trụ mở rộng hay phình ra từ vị trí đầu tiên?
Khi trả lời được và hiểu đầy đủ vụ nổ lớn...
...chúng ta sẽ tìm ra được số phận của vũ trụ.
Chìa khóa tới tất cả mọi thứ là cái gọi là năng lượng bóng tối.
Một cấu trúc bí ấn của năng lượng đã đẩy khoảng không gian ra xa...
...ngay cả khi trọng lực đang cố gắng gộp chúng lại.
Có vẻ như năng lượng bóng tối chính là cú hích...
...khiến vũ trụ phình ra, mặc dù ta không chắc là thế nào.
Điều chắc chắn là số phận của vũ trụ dựa vào cách mà năng lượng bóng tối xử sự.
Nếu năng lượng tối yếu dần, thì khi đó trọng lực sẽ ở thế mạnh hơn.
Và trong 20 tỉ năm nữa, vũ trụ sẽ quay ngược lại...
...đưa mọi thứ trở về nơi chúng bắt đầu.
Trong vụ nổ lớn khi được quay ngược lại đó...
...không gian sẽ tự thu nhỏ lại.
Học thuyết này được biết đến như là thời điểm lớn.
Cuối cùng, nếu học thuyết đó đúng, thì trong 30 tỉ năm nữa kể từ bây giờ...
...tất cả vật chất của vũ trụ sẽ bị nuốt trọn bởi một lỗ đen vũ trụ.
Toàn bộ vũ trụ tồn tại như một chấm nhỏ...
...trước vụ nổ lớn là thế.
Nhưng tuy đó là kết thúc khá quy củ, thì tôi nghĩ năng lượng bóng tối...
...sẽ vận hành sự mở rộng của vũ trụ mãi mãi.
Và cuối cùng, mọi thứ sẽ tiếp tục lan rộng ra đến tận khi vũ trụ lạnh giá và tăm tối.
Mọi thứ sẽ cách xa nhau...
...đến mức trọng lực sẽ bị đánh bại.
Tôi nghĩ cái lạnh giá lớn là cái chúng ta có, không phải là thời điểm lớn.
Vậy đó sẽ là kết thúc của chúng ta và sự sống mà ta đã biết?
Hay chúng ta sẽ tìm ra cách làm thế nào để đi tới một vũ trụ mới trước đó?
Chúng ta sẽ chỉ biết khi chúng ta hiểu đúng...
...tại sao vũ trụ tồn tại.
Có lẽ sau đó, khi ta làm sáng tỏ toàn bộ bí ẩn vũ trụ...
...ta sẽ thông hiểu không chỉ toàn bộ vũ trụ của chúng ta...
...mà còn cả vũ trụ khác kế cận nữa.
Phụ đề việt ngữ bởi Kael